Achtergrond_bewerkt_6.1

Gorinchem, 26-07-2011

Bij het Regionaal Archief Gorinchem bewaren ze vele oude documenten van de stad Gorinchem en de regio. Archiefmedewerker René van Dijk ontdekte onlangs het oudste stedelijk charter, verstopt achter drie andere oorkonden. Het dateert van 9 oktober 1321.

Het oudste Gorcumse archiefstuk dateerde tot voor kort 8 maart 1322. Een spectaculaire sprong kan je de nieuwe vondst dan ook nauwelijks noemen. Maar inhoudelijk is het zeker interessant. De kronieken van Pauw en Kemp, die gegevens bevatten uit het archiefloze tijdperk, vertellen niets over wat er op die herfstige vrijdag gebeurde. We weten nu dat er een huis 'erflijc ende ewelijc' verhuurd werd voor ƒ 11,50 per jaar. Huurder was de marskramer Hein en verhuurder Floris Florisse. In welke straat het stond, bleef onvermeld, dat snapte iedereen zo wel: tussen de huizen van Peter Ravens en Jan Vrijmans. Hein moest bovendien aan heer Jan van Arkel een tijns betalen. De schepenen Jan van Slingeland en Laurens Wouters hingen hun zegel aan het perkamenten stuk.

Oudste_stuk2Genoemd charter is samengebonden met vier andere charters, wat in archiefjargon een transfix heet. Zo kunnen we nagaan wat er met de erfrente, want dat was de 'huur' feitelijk, gebeurde. Die rente werd gesplitst. Een deel ervan kwam vanaf 1418 ten goede aan Steyndeld, de vrouw van Rijkout Willems. Op de Kortendijk staat Huize Steyndeld, een verzorgingstehuis. Het is deels voortgekomen uit het Oudemannenhuis, gesticht door genoemde Steyndeld in 1442. Kroniekschrijver Kemp wist al dat ze in dat jaar de vrouw  was van ene Merten Schouten, maar het aardige is, dat we nu ook haar eerste echtgenoot leren kennen.

Na het overlijden van Merten schonk Steyndeld in 1457 het restant van de rente aan het door haar gestichte 'godshuis', zoals een liefdadigheidsinstelling heette. Die rente bedroeg toen nog 'achtyen Vleemsche groot s'jaers'. Hiervoor moesten ze reglementair dagelijks naar de vroegmis en bidden voor 'al die haar goed gedaan hebben.'

Zie ook: De Stad Gorinchem